 
| Irak'ta seçim sonuçlarına neden itiraz ediliyor? |
 |
 |
| Haber - Irak |
| Salı, 23 Mart 2010 10:36 |
|
 Irak'ta 7 Mart'ta düzenlenen genel seçimlerin sonucunun, Cuma günü açıklanması bekleniyor. Irak'ta 7 Mart'ta düzenlenen genel seçimlerin sonucunun, Cuma günü açıklanması bekleniyor. Ama acaba bu sonuçlar Irak'ta, bazı açılardan komşu İran'dakine benzeyen bir kavganın başlangıcı olabilir mi? Hafta sonundaki itirazlara bakılırsa, böyle bir olasılık var. Irak Seçim Komisyonu sözcüsü Kasım el Abbudi, hem cumhurbaşkanı, hem de başbakanın "Tüm oyların yeniden sayılması" çağrısını reddederken "Böyle birşey yapmamız için çok geniş bir bölgede, örgütlü hile olduğunu tespit etmemiz lazım. Oysa ne yerel gözlemciler, ne de uluslararası gözlemciler böyle bir tespitte bulundu." diyordu. Cumhurbaşkanı Celal Talabani ve Başbakan el Maliki'nin toptan yeniden sayım çağrısı, seçim öncesinde fazla şans tanınmayan eski Başbakan Iyad Allawi ile Sünni ortaklarının, oyların %95'i sayılmışken, az farkla da olsa ülke çapında öne geçmesini izliyor. Peki bu nasıl oldu? Sünni Araplar 2005 seçimlerini boykot etmişti. Bu seferse katıldılar ve çoğunlukla Allawi'nin bloğunu desteklediler. Ama ülkede Sünni nüfus %30-35'i geçmeyeceğine göre, Allawi başka kimlerden oy aldı? İyad Allawi, yalnızca Sünni Araplardan değil, farklı sosyal gruplardan gelen Iraklılardan oluşan bir ittifak kurdu. Tabii bu ittifak içinde Sünni Arapların rolü önemli, çünkü bugüne dek bir liderleri yoktu, şimdiyse kapısında toplanacakları bir isim var. Allawi'nin kendisi Şii, ama laik bir Şii. Bu nedenle laiklere ve mezhebe dayalı siyasetten bıkıp usanan, ülkeyi son birkaç yıldır yöneten İslamcı siyasileri başarısız bulan Iraklılara da hitap etti. Buna karşılık şimdiki Başbakan Nuri el Maliki, "Irak milliyetçisi" olduğunu söylemesine karşın, Şii yanı daha ağır basar görünen bir politikacı. Bugüne dek ülkeyi hep bir Şii İslamcı-Kürt koalisyonu ile yönetti ve bundan sonra da yoluna öyle devam etmek istiyor. İkisi de Şii, ikisi de Saddam Hüseyin sonrası dönemde başbakanlık yapmış -- ama İyad Allawi ve Nuri el Maliki, kendilerine hayli farklı yollar çizmiş görünüyor. Ve birbirlerinden kişisel olarak hazzetmedikleri de biliniyor. Nasıl bir koalisyon çıkabilir? Şu anda İyad Allawi'nin Bloğu ilerde. Ama yalnızca 11 bin oy farkla. Eğer son %5 de sayılıp, Allawi yine önde çıkarsa, Nuri el Maliki büyük ihtimalle "Hile var" diye ortaya çıkacak. Ona Kürtler de katılabilir, sebeplerine birazdan geliriz. Kısacası en fazla sayıda milletvekilini Allawi çıkarırsa, büyük itirazlar olacaktır. Ama Irak'ta milletvekillikleri eyalet bazında dağıtıldığı için, şu anda olduğu gibi Maliki'nin bloğu en fazla oyu alamasa da, mecliste en fazla sandalyeyi çıkarabilir. O durumda Maliki'nin, Allawi'yi koalisyonuna dahil etmek isteyeceğini hiç sanmıyorum. Mukteda es Sadr'ın içinde yer aldığı diğer Şii bloğu da istemeyecektir. Ama yine Kürtler'e gitmesi de, Sünniler ve laiklerden çok ciddi bir seçmen kesimini dışlaması ve Irak milliyetçisi olma iddiasına gölge düşürmesi anlamına gelecek. Kürtler neden Allawi'nin hareketine itiraz ediyor?
Iraklı Kürtler, Kerkük'e "Bizim Kudüs'ümüz" diyorlar. Kısmen petrol yüzünden, ama yalnızca o değil. Yeni Irak'ta Kürt bölgesinin sınırların nasıl çizileceği meselesi de var. Dolayısıyla Kürtler, bu bölgede yaşayan Arapların İyad Allawi etrafında toplanması yüzünden, Kerkük'ü tamamen kaybetmekten korkuyor. Roger Hardy BBC Orta Doğu Uzmanı BBC Türkçe |
